Opinia specjalisty

Lek. med. Elżbieta Pietrus-Dunaszewska
Specjalista chorób wewnętrznych
Mimo, że choroby zaliczane dziś do chorób cywilizacyjnych czy nawet epidemii XXI wieku były opisywane już przez starożytnych, dopiero teraz stanowią problem, z którym nie zawsze potrafimy sobie poradzić. Myślę tu o otyłości, cukrzycy czy wieloczynnikowym zespole metabolicznym. Wina nie zawsze leży po stronie lekarza, który na miarę swojej wiedzy, talentu edukacyjnego i czasu stara się wyjaśnić pacjentowi istotę zaburzenia i przekonać nie tylko do leczenia (zażywanie tabletek czy iniekcja wydają się stosunkowo łatwe, natomiast ciągłe i systematyczne, w perspektywie do końca życia stosowanie środków farmakologicznych zwykle jest nieprzestrzeganie, pacjent robi przerwy w kuracji lub redukuje dawki leków), ale i do zmiany stylu życia, tj. przede wszystkim zaprzestania palenia tytoniu, zmiany codziennej diety, (którą pacjent niestety lubi i do której się przyzwyczaił) i zwiększonej aktywności fizycznej. Wymaga to ze strony pacjenta walki z codzienną rutyną, lenistwem a nawet bólem przy współistnieniu choroby zwyrodnieniowej stawów czy po prostu w braku kondycji przy siedzącym trybie życia. A jest o co walczyć...
W Polsce na cukrzycę choruje ok. 5% społeczeństwa (ok. 2 mln osób), a 20% dorosłych (badanie Natpol III) ma cechy zespołu metabolicznego (wg definicji IDF, Światowej Federacji ds. Cukrzycy jest to otyłość typu brzusznego – obwód tali mężczyzn ≥ 94 cm, kobiet ≥ 80 cm, trójglicerydy
nie mniej niż 150 mg/dl, cholesterol HDL < 40 mg/dl u mężczyzn i < 50 mg/dl u kobiet, ciśnienie tętnicze nie mniej niż 130 / 80 mmHg, glikemia na czczo nie mniej niż 100 mg/dl), tj. otyłość brzuszną i dwie z pozostałych cech zespołu. Konsekwencją braku zapobiegania tym zaburzeniom
jest uszkodzenie i niewydolność różnych narządów, zwłaszcza
narządu wzroku, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Często pierwszym objawem jest stan zagrażający życiu tj. zawał serca czy udar mózgu.
Dlatego każde działanie, które pomoże (zwłaszcza lekarzowi pierwszego kontaktu) wpłynąć na zmianę nawyków żywieniowych powinno być przeanalizowane i wykorzystane. Jedną z metod jest polecanie i akceptacja lekarska zażywania przez pewną grupę pacjentów tzw. suplementów diety opracowanych dla tego typu schorzeń metabolicznych. Mimo iż stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego w zaleceniach z 2007 roku podaje, że nie ma przekonujących dowodów wskazujących na korzyści wynikające z suplementacji witamin i mikroelementów u chorych, u których nie stwierdza się ich niedoborów (z wyjątkiem kwasu foliowego i wapnia), uważam, że istnieją wielokrotnie sytuacje by suplementy te polecić pacjentowi czy potencjalnemu pacjentowi i bardziej mobilizować go do walki o swoje zdrowie.
Jednym z nich jest preparat firmy Walmark o nazwie Dialevel. Każda tabletka zawiera kwas α-liponowy w ilości 200 mg, wyciąg z cynamonowca wonnego w ilości 55,6 mg oraz chrom z drożdży w ilości 60 mg.
Kwas α-liponowy (1,2 – ditiolano – 3 – pentanowy) występuje w żywności (brokuły, szpinak, podroby), a także jest wytwarzany przez wątrobę. Jest naturalnym kofaktorem kompleksu dehydrogenazy pirogronianowej, w którym wiąże grupy acylowe i przenosi je z jednego miejsca na inny kwas α-liponowy. Jest naturalnym antyoksydantem, przyspiesza utlenianie glukozy i zwiększa zapasy glikogenu w wątrobie, ma dolność chelatowania jonów metali. Wzbudza on zainteresowanie badaczy jako środek uzupełniający dietę diabetyków.
Kolejny składnik preparatu to chrom uzyskany z drożdży. Pierwiastek ten wchodzi w skład czynnika tolerancji glukozy GTF, ma zwiększać skuteczność działania insuliny i wpływać korzystnie na profil lipidów (przez obniżenie poziomu trójglicerydów i wzrost frakcji HDL cholesterolu), minimalizować wzrastający stres oksydacyjny u pacjentów z niewyrównaną cukrzycą typu 2.
Do cennych roślin odgrywających istotną rolę w diecie diabetyków jest trzeci składnik suplementu Dialevel - cynamonowiec wonny. Został on poddany badaniu m.in. przez naukowców pakistańskich: 60 osobom z cukrzycą typu 2 (30 mężczyzn i 30 kobiet w wieku 52,2 ± 6,32 lat) podzielonym na 6 grup podawano kolejno 1 g, 3 g oraz 6 g cynamonu dziennie przez 40 dni. Pozostałe 3 grupy dostawały placebo. Zaobserwowano, że w grupach spożywających cynamon uzyskano redukcję średniego poziomu glukozy w surowicy krwi na czczo o 18–29 %, trójglicerydów o 23–30 %, LDL cholesterolu o 7–27 % i cholesterolu całkowitego o 12–26 %. Nie odnotowano znaczących zmian w grupie placebo oraz wpływu na zmianę poziomu HDL cholesterolu. Otrzymane wyniki pozwalają stwierdzić, że nawet 1 g cynamonu dziennie może pozytywnie wpłynąć na osoby z cukrzycą typu 2. Ekstrakty z cynamonowca wonnego (nie mylić z cynamonem cejlońskim powszechnie stosowanym jako przyprawa) aktywują syntezę glikogenu hamują defosforylację receptora insulinowego, doprowadzając do maksymalnej fosforylacji tego receptora. W efekcie to następny składnik suplementu mogący wpływać regulująco na stężenie glukozy i lipidów we krwi.
W świetle tych obiecujących doniesień dysponujemy kolejnym produktem o dość unikatowym składzie na rynku polskim mogącym wzbogacić dietę diabetyków
Literatura:
1. International Diabetes Federation. The IDF consensus worldwide definition of the metabolic syndrome.http://www.idf.org/webcast
2. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne: Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2007. Diabetologia Praktyczna., 2007; 8 (supl. A)
3. ZieglerD. Gries F. A.: Alpha – lipoic acid in the treatment of diabetic peripheral and cardiac autonomic neuropathy. Diabetes, 1997; 46 (supl 2)
4. Negrisanu G.,Rosu M., Bolte B., Lefter D., Dabelea D.: Effects of 3-month treatment with the antioxidant alpha-lipoic acid in diabetic peripheral neuropathy. Rom J Intern Med 1999 Jul-Sep; 37 (3)
5. Tankova T., Koev D., Dakovska L.: Alpha – lipoic acid in the treatment of autonomic diabetic neuropathy (controlled, randomized, open-label study). Rom J Intern Med 2004; 42 (2)
6. Androne L., Gavan NA., Veresiu IA., Orasan R.: In vivo effect of lipoic acid on lipid peroxidation in patients with diabetic neuropathy. In Vivo 2000 Mar-Apr; 14 (2)
7. Cheng HH., Lai MH., Hou WC., Huang CL.: Antioxidant effects of chromium supplementation with type 2 diabetes mellitus and euglycemic subjects. J Agric Food Chem. 2004 Mar 10; 52 (5)
8. Bahijiri SM., Mira SA., Mufti AM., Ajabnoor MA.: The effects of inorganic chromium and brewer’s yeast supplementation on glucoser tolerance, serum lipids and drug dosage in individuals with type 2 diabetes. Saudi Med J. 2000 Sep; 21 (9)
9. Li YC: Effects of brewer’s yeast on glucose tolerance and serum lipids in Chinese adults. Biol Trace Elem res. 1994 Jun; 41 (3)
10. Alam Khan, Safdar M., Ali Khan MM., Khattak KN., Anderson R.: Cinnamon improves glucose and lipids of people with type 2 diabetes. Diabetes Care, Vol 26, no. 12, Dec 2003